Bài thơ Tây Tiến của nhà thơ Quang Dũng

Bài thơ Tây Tiến của nhà thơ Quang Dũng là một trong những bài thơ mà tôi yêu thích nhất, nó không chỉ gắn liền với dòng sông Mã quê tôi mà bài thơ còn cho tôi cảm nhận cái chất bi hùng của thời chiến. Thấy những đau thương mất mát của cha ông đã để lại, mà bên cạnh đó không thiếu sự lãng mạn của người lính
Xem thêm blog >> https://cuanhomyangli.blogspot.com/2020/07/dich-vu-lap-at-cua-nhom-yangli-tai-bac.html
-     Sịnh năm 1921, mất 1988 tại Hà Nội.

-     Quang  Dũng tên là Bùi Đình Diệm, người huyện Đan Phượng, tỉnh Hà Tây.

v     Tham gia kháng chiến chống Pháp, ông đã từng là đại đội trưởng trong đoàn quân Tây Tiến.

v     Là một nghệ sĩ đa tài: làm thơ, viết văn, vẽ tranh, soạn nhạc.

   II. SỰ NGHIỆP SÁNG TÁC

-          Là một hồn thơ giàu chất lãng mạn, tinh tế, tài hoa và bình dị luôn gắn bó với quê hương xứ sở, với đồng đội.

-          Tác phẩm: Rừng biển quê hương, Mây đầu ô, Đường lên Châu Thuận (thơ), Rừng về xuôi, Nhà Đồi (truyện kí).

 B. TÁC PHẨM

   I. HOÀN CẢNH SÁNG TÁC

-       “Tây Tiến” là tên một đơn vị bộ đội thời chống Pháp, có nhiệm vụ tiến về phía Tây biên giới Việt – Lào, phối hợp với bộ đội Lào chống thực dân Pháp.Những người lính trong đơn vị Tây Tiến đều là những thanh niên Hà Nội, chiến đấu trong những hoàn cảnh rất gian khổ, vô cùng thiếu thốn về vật chất, bệnh sốt rét hoành hành dữ dội nhưng các chiến sĩ Tây Tiến vẫn phới phới tinh thần lạc quan, anh hùng.

-       Quang Dũng từng là đại đội trưởng của đoàn quân “Tây tiến”. Hơn một năm cùng trường chinh với “Tây tiến” nhà thơ chuyển sang đơn vị khác.

-       Cuối năm 1948, tại làng Phù Lưu Chanh, trong nỗi nhớ về “Tây tiến”, Quang Dũng sáng tác bài thơ.

      II. XUẤT XỨ: Lúc đầu có tên là Nhớ TâyTiến, về sau đổi lại là Tây Tiến, in trong tập thơ “Mây đầu ô”

 III. NỘI DUNG

1.      Đoạn thơ “ Sông Mã….thơm nếp xôi”

a.      Sắc thái của nỗi nhớ:


 Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi!

Nhớ về rừng núi nhớ chơi vơi

-          Câu thơ diễn tả nỗi nhớ da diết,sâu thẳm, mênh mang, lan toả trong không gian và kéo dài suốt chiều dọc thời gian như một lời giục giã, thôi thúc cảm hứng sáng tác của nhà thơ và cũng là câu thơ thể hiện cảm xúc chủ đạo của toàn bàià câu cảm thán Sông Mã…, điệp từ nhớ, từ láy chơi vơi.
Xem thêm về blog : >> https://phukiencuanhualoithepchinhhang.blogspot.com/2020/07/tam-quan-trong-cua-phu-kien-cua-nhom.html

Tây Tiến
Tác giả: Quang Dũng
Sông Mã xa rồi Tây tiến ơi !
Nhớ về rừng núi, nhớ chơi vơi
Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi
Mường Lát hoa về trong đêm hơi

Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm
Heo hút cồn mây, súng ngửi trời
Ngàn thước lên cao, ngàn thước xuống
Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi

Anh bạn dãi dầu không bước nữa
Gục lên súng mũ bỏ quên đời !
Chiều chiều oai linh thác gầm thét
Đêm đêm Mường Hịch cọp trêu người

Nhớ ôi Tây tiến cơm lên khói
Mai Châu mùa em thơm nếp xôi

Doanh trại bừng lên hội đuốc hoa
Kìa em xiêm áo tự bao giờ
Khèn lên man điệu nàng e ấp
Nhạc về Viên Chăn xây hồn thơ

Người đi Châu Mộc chiều sương ấy
Có thấy hồn lau nẻo bến bờ
Có nhớ dáng người trên độc mộc
Trôi dòng nước lũ hoa đong đưa

Tây tiến đoàn binh không mọc tóc
Quân xanh màu lá dữ oai hùm
Mắt trừng gửi mộng qua biên giới
Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm

Rải rác biên cương mồ viễn xứ
Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh
áo bào thay chiếu, anh về đất
Sông Mã gầm lên khúc độc hành

Tây tiến người đi không hẹn ước
Đường lên thăm thẳm một chia phôi
Ai lên Tây tiến mùa xuân ấy
Hồn về Sầm Nứa chẳng về xuôi.
Xem thêm blog >> https://cuanhomkinhpma.blogspot.com/2020/07/dich-vu-lap-at-cua-nhom-cua-nhom-pma.html
Cảm xúc chủ đạo xuyên suốt tác phẩm đó là nỗi nhớ da diết của tác giả khi nghĩ về những kỷ niệm xưa, tại đơn vị cũ của mình. “Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi” câu thơ cất lên như tiếng lòng nhà thơ, tiếng gọi tha thiết đầy tiếc nuối và chứa đựng đầy những hoài niệm trong quá khứ huy hoàng. Nhà thơ nhớ Tây Tiến bằng nỗi nhớ “chơi vơi” thật da diết, mênh mông và sâu nặng. Nỗi nhớ luôn thường trực, bao trùm lên cả không gian và trái tim người lính.

Bức tranh thiên nhiên hiện lên thật sống động với những địa danh “sông Mã”, “Sài Khao”, “Mường Lát”, “Pha Luông”, “Mường Hịch”, “ Mai Châu” đây là những địa danh gắn bó với binh đoàn, là địa bàn hành quân của những người lính Tây Tiến. Một vùng đất xa xôi, hiểm trở nhiều lần tưởng chừng như làm lu mờ ý chí chiến đấu của người lính cụ Hồ, “sương lấp đoàn quân mỏi” địa hình núi cao cùng với những lớp sương dày đặc phủ kín lối đi, đoàn quân đang mệt mỏi giờ đây lại phải đối diện với cái lạnh cắt da của Tây Bắc. Địa hình núi non hiểm trở “dốc lên khúc khuỷu, dốc thăm thẳm” đoạn đường đi cũng chẳng bằng phẳng dễ dàng, có đoạn lên cao gập ghềnh khúc khuỷu, có khi lại “thăm thẳm” như vực sâu chỉ cần một phút lơ đãng người lính có thể bỏ mạng ngay tức khắc. Sương dày che lấp tầm nhìn, đường đi nhỏ quanh co lại thêm sự trơn trượt của mặt đất, đoàn quân vẫn đi trong gian khổ từng hạt mưa phùn rơi xuống phảng phất cái lạnh buốt. Quang Dũng vận dụng nghệ thuật đối lập một cách tài tình để miêu tả sự dữ dội của núi rừng Tây Bắc “Ngàn thước lên cao, ngàn thước xuống” những câu thơ sinh động đầy sáng tạo gợi ra trước mắt người đọc khung cảnh cảnh thiên nhiên hùng vĩ, hoang vắng, bí hiểm với đầy rẫy những hiểm nguy “oai linh thác gầm thét”,  đêm đêm “cọp trêu người”.
Quả là một nơi “rừng thiêng nước độc” thế nhưng những khó khăn ấy cũng chẳng thể nào cản bước chân người lính, họ vẫn đi với sự anh dũng kiên cường và trong đôi mắt người lính thì miền Tây Bắc lại là một vùng đất thơ mộng trữ tình và chứa chan tình người. Những hình ảnh “hoa về trong đêm hơi”, “mưa xa khơi” thật huyền ảo tạo xúc cảm thư thái, nhẹ nhàng cho người đọc. Người dân miền Tây hiện lên thật giản dị, nghĩa tình, họ gắn bó với cách mạng, yêu thương che chở cho những người lính Tây Tiến.

Quang Dũng miêu tả thiên nhiên núi rừng rộng lớn mênh mông, hiểm trở như thế chính là để làm nổi bật lên hình tượng người lính trên chặng đường hành quân gian khổ, hy sinh của họ. Đoàn quân đã đi ròng rã nhiều ngày liền họ thật sự đã kiệt sức, lúc này đây “đoàn quân mỏi” cần được nghỉ ngơi để lấy lại sức lực, tinh thần bước tiếp. Hình ảnh “anh bạn dãi dầu không bước nữa” là cách nói giảm, nói tránh của Quang Dũng, có những người lính đã hy sinh nơi chiến trường chẳng thể nào bước tiếp cùng với đồng đội. Tác giả nhắc đến cái chết một cách gián tiếp để tránh gây nỗi đau quá sâu sắc, làm giảm di ý chí chiến đấu của đoàn quân. Những người lính thật đáng khâm phục họ sẵn sàng hy sinh quên mình cho Tổ quốc, họ trẻ trung ngang tàn và rất yêu đời “gục lên súng mũ bỏ quên đời”. Cái chết nhẹ tựa lông hồng chẳng thể làm người lính run sợ, tâm hồn họ vẫn bay bổng tinh nghịch xen lẫn sự lãng mạn tài hoa.

Những khổ thơ tiếp theo tác giả gợi nhớ về những kỷ niệm đẹp, sâu nặng của tình quân và dân trong những đêm liên hoan tưng bừng náo nhiệt:

“Doanh trại bừng lên hội đuốc hoa
Kìa em xiêm áo tự bao giờ
Khèn lên man điệu nàng e ấp
Nhạc về Viên Chăn xây hồn thơ

Người đi Châu Mộc chiều sương ấy
Có thấy hồn lau nẻo bến bờ
Có nhớ dáng người trên độc mộc
Trôi dòng nước lũ hoa đong đưa”

Binh đoàn Tây Tiến gắn bó với chiến trường suốt nhiều năm trời, có biết bao kỷ niệm hằn sâu trong tâm hồn mỗi con người. Sau những ngày chiến đấu vất vả, gian lao “Doanh trại bừng lên hội đuốc hoa” những chàng trai cô gái nắm tay nhảy điệu nhạc “e ấp” của dân tộc thiểu số vùng cao. Vẻ đẹp của con người nơi đây thật lung linh, bí ẩn có chút hoang dại làm say đắm tâm hồn biết bao người lính trẻ hào hoa, lãng tử nơi Hà thành. Cùng với đó là cảnh sông nước Tây Bắc một chiều sương thật lãng mạn nhưng phảng phất nét buồn, như nỗi khắc khoải lo lắng của nhà thơ trước vận mệnh của dân tộc, trước tình hình chiến sự đang đến hồi cam go quyết liệt.
Xem thêm về blog >> https://cuanhomyangli.blogspot.com/2020/07/cung-cap-lap-at-cua-nhom-yangli-va-pma.html

Nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Ngôi chùa nổi tiếng về cầu duyên ở Hà Nội

Bài thơ hay về sông hồng làm rung cảm trái tim tôi

Bài thơ hay Bên Sông Nắng Rụng tác giả Phạm Hùng